Stop Lex Smród

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaproponowało projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi, określany przez organizacje społeczne jako „Lex Smród” (w serwisie RCL).

Projekt zakłada m.in. wprowadzenie przepisów ograniczających możliwość dochodzenia roszczeń wobec działalności rolniczej, także przemysłowej. Zgodnie z proponowanymi zmianami mieszkańcy dotknięci odorami, hałasem, emisjami pyłów czy zanieczyszczeniem wód będą musieli sami udowodnić, że działalność prowadzona jest niezgodnie z prawem lub zasadami prawidłowej gospodarki rolnej. W praktyce może to być bardzo trudne, zwłaszcza że Polska nadal nie posiada kompleksowych norm dotyczących uciążliwości zapachowych, a wiele działalności może pozostawać legalnych mimo realnego i długotrwałego wpływu na zdrowie oraz jakość życia mieszkańców.

Projekt przewiduje również wyłączenie odpowiedzialności za zakłócanie spokoju i spoczynku nocnego w związku z działalnością rolniczą oraz zobowiązanie osób kupujących nieruchomości poza granicami miast do akceptowania potencjalnych uciążliwości związanych z produkcją rolną. Oznacza to dalsze ograniczanie ochrony prawnej społeczności lokalnych.

Cieżko zrozumieć, dlaczego projekt oparto na prostym podziale administracyjnym między miastem a gminą wiejską. Wiele terenów formalnie położonych poza granicami miast ma dziś charakter silnie zurbanizowany i mieszkaniowy, zwłaszcza w obszarach podmiejskich, gdzie funkcje rolnicze często zostały ograniczone lub całkowicie zanikły. Jednocześnie współczesne tereny wiejskie pełnią nie tylko funkcję rolniczą, ale także mieszkalną, rekreacyjną, turystyczną i przyrodniczą. Rozwój przemysłowej działalności rolniczej często pozostaje w sprzeczności z tymi funkcjami, prowadząc do degradacji środowiska, pogorszenia jakości życia mieszkańców oraz osłabienia walorów krajobrazowych i społecznych wsi.